Digitale transformatie krijgt meer aandacht in de boardroom, maar strategische sturing blijft achter

Digitale transformatie krijgt meer aandacht in de boardroom, maar strategische sturing blijft achter

26 oktober 2026

Digitalisering krijgt een steeds prominentere plaats in Nederlandse boardrooms, maar kennisontwikkeling en strategische sturing dreigen achter te blijven bij de snelheid waarop de mogelijkheden zich ontwikkelen. Dat blijkt uit de derde meting naar digitale transformatie, uitgevoerd door PBLQ in opdracht van NR Governance en in samenwerking met VNO-NCW, NLdigital en CIO Platform Nederland.

2026-10 presentatie IT-savviness rapport

Uit het onderzoek onder 255 bestuurders, directieleden, commissarissen en toezichthouders blijkt dat digitalisering bij 73 procent van de organisaties onderdeel is van de strategie. Bij 21 procent vormt digitalisering zelfs het hart daarvan. Tegelijkertijd beschouwt 63 procent ICT nog vooral als een operationeel vraagstuk. Ook AI wordt nog beperkt strategisch benaderd: slechts 4 procent geeft aan dat AI structureel is geïntegreerd in de bedrijfs- of digitaliseringsstrategie.

Volgens Aart Rupert, voorzitter van CIO Platform Nederland en Chief Digital Officer bij Damen Shipyards Group die een eerste reflectie op de uitkomsten van het onderzoek heeft gegeven in het rapport, bevindt een groot deel van de organisaties zich daarmee in de overgang van digitale bewustwording naar daadwerkelijke digitale transformatie.

“Digitale transformatie is uiteindelijk geen technologievraagstuk, maar een bestuurlijke opgave. De volgende stap ligt niet zozeer in méér aandacht voor digitalisering, maar in het versterken van digitale sturing, digitale kennis en het vermogen om gezamenlijk richting te geven aan verandering.”

Het onderzoek laat ook zien dat digitale kennis in veel organisaties nog bij een beperkt aantal mensen is belegd en dat de afhankelijkheid van externe expertise groot blijft. Aart Rupert benadrukt daarom het belang van een structurele dialoog tussen bestuurders, toezichthouders en CIO’s over zowel de kansen als de risico’s van digitalisering. Daarbij moet het gesprek niet alleen gaan over compliance en cybersecurity, maar ook over innovatie, productiviteit, dienstverlening en maatschappelijke waardecreatie.

Die bestuurlijke opgave stond ook centraal tijdens de bijeenkomst op 21 oktober 2026 waarop het rapport werd gepresenteerd. Valerie Frissen, hoogleraar in Leiden en voorzitter van NR Governance, vatte de uitdaging voor goed bestuur samen als verdiepen, versnellen én vertragen. Verdiepen betekent strategisch denken vanuit duurzame langetermijnwaardecreatie en kritisch vermogen. Versnellen vraagt om vooruitkijken en sturen op verandering. Maar tegelijkertijd is vertraging nodig voor reflectie, tegenspraak en het vinden van balans. Niet alles wat op je afkomt is zinvol om te omarmen.

Coen van Oostrom, voorzitter van VNO-NCW, benadrukte tijdens de bijeenkomst vooral de snelheid waarmee AI organisaties en werkprocessen verandert. Bestuurders zullen daardoor vaker beslissingen moeten nemen in hoog tempo en op basis van onvolledige informatie. Juist in China en de VS weet men grote snelheid te ontwikkelen, wij in Europa en Nederland vinden het vooral lastig om (sociale) zekerheden los te laten. Op zichzelf is dat belangrijk, maar als je daardoor te traag wordt hoef je vanzelf niet meer over die vraagstukken een besluit te nemen, dan haalt de rest van de wereld je gewoon in.

Rob van Wingerden, voorzitter van de Monitoring Commissie Corporate Governance Code, plaatste de ontwikkeling in het perspectief van corporate governance. De noodzakelijke beweging is van IT naar strategie, van beheersing naar waardecreatie en van één expert naar de hele boardroom. De Corporate Governance Code biedt daarvoor al aanknopingspunten, zoals bewustzijn van nieuwe technologie, anticiperen op veranderende businessmodellen en aandacht voor cybersecurity, ketenafhankelijkheden, dataprotectie en verantwoorde toepassing van AI.

De onderzoeksuitkomsten en de discussie tijdens de bijeenkomst wijzen daarmee dezelfde kant op: digitale transformatie vraagt niet alleen om digitale expertise, maar om gezamenlijke strategische verantwoordelijkheid in de boardroom. 

CIO Platform Nederland wil die dialoog verder organiseren, praktijkervaringen delen en digitale vraagstukken helpen vertalen naar concrete bestuurlijke keuzes. Leden kunnen bij onze komende bijeenkomsten een fysiek exemplaar van het rapport meenemen.

Close