Universiteit Utrecht brengt met model it-kwetsbaarheden in kaart
Aanleiding hiervoor was dat binnen de universiteit verschillende afdelingen elk hun eigen definitie van digitale autonomie hanteerden. Daardoor was het moeilijk om gezamenlijke keuzes te maken. Met Daaf wordt het gesprek verplaatst van abstracte principes naar concrete en toetsbare criteria, zoals data-portabiliteit, vendor lock-in, interoperabiliteit en exit-strategieën.
Het framework beoordeelt applicaties op drie belangrijke aspecten: de mate van afhankelijkheid van een leverancier, de mogelijkheden om deze afhankelijkheid te verminderen en het strategische belang van de applicatie voor de organisatie. Hierdoor ontstaat een genuanceerd beeld van de werkelijke kwetsbaarheid. Een hoge afhankelijkheid hoeft immers niet direct een groot risico te zijn wanneer voldoende alternatieven beschikbaar zijn of de applicatie minder kritisch is.
Om dit goed te kunnen beoordelen, maakt Daaf gebruik van 22 indicatoren verdeeld over acht dimensies. Daarbij worden niet alleen technische factoren meegenomen, maar ook juridische en organisatorische aspecten, zoals contractvoorwaarden, governance en toegang tot data.
De uitkomsten van de analyse worden vervolgens vertaald naar vier categorieën: optimaal, beheersbaar, aandachtspunt of kritisch. Hierdoor kunnen bestuurders en IT-verantwoordelijken eenvoudig zien waar actie nodig is. Het framework stopt niet bij een beoordeling, maar helpt organisaties ook bij het opstellen van een roadmap met concrete verbeterstappen.
Tijdens de ontwikkeling leerde de Universiteit Utrecht dat digitale autonomie veel breder is dan alleen een IT-vraagstuk. Succesvolle toepassing vraagt om betrokkenheid van de hele organisatie. Daarnaast bleek dat informatie over contracten, eigenaarschap en systemen vaak versnipperd aanwezig is, waardoor een gestructureerde aanpak essentieel is.
Hoewel Daaf geen wondermiddel is, biedt het organisaties een praktisch instrument om digitale afhankelijkheden inzichtelijk te maken en bewuste keuzes te maken. De Universiteit Utrecht stelt het framework bovendien gratis beschikbaar, zodat ook andere overheden, bedrijven en onderwijsinstellingen hun digitale autonomie kunnen versterken.
Deel dit bericht